Học viện LCK đang đào tạo ra những tuyển thủ cho một meta đã chết

Đêm chung kết LCK Challengers mùa trước, tôi ngồi ở hàng ghế thứ bảy trong khán phòng nhỏ của LoL Park, cạnh một nhóm cổ động viên mặc áo đồng phục học viện. Người đi rừng trẻ bên phía thua cuộc khép ván đấu với chỉ số 8/1/5, farm hơn đối thủ 42 lính, lượng tầm nhìn cài đặt nhiều hơn cả năm người đối phương cộng lại. Đội của cậu ấy mất cả ba con sâu, mất hai con rồng đầu tiên, mất nhà lính đường giữa ở phút 24. Cậu ấy chơi gần như không có lỗi trong một ván đấu mà việc không có lỗi đã thôi làm nên chiến thắng. Lúc tháo tai nghe, gương mặt ấy là gương mặt của một người vừa làm đúng mọi thứ được huấn luyện và vẫn thua. Cú sốc không đến từ bàn thắng, mà từ chỗ chúng ta không dám nhìn.

Hàn Quốc dành gần một thập kỷ để dựng nên hệ thống học viện esports hoàn chỉnh nhất hành tinh. Mười đội LCK vận hành mười học viện, tuyển sinh từ đỉnh rank đơn, huấn luyện theo giáo trình đo lường được: lính mỗi phút, tỷ lệ thắng giao tranh 5 đấu 5, phản xạ, độ chính xác kỹ năng, thời gian phản hồi trung bình. Những thứ đo được thì được dạy. Những thứ không đo được thì âm thầm bị bỏ qua, và vết nứt nằm đúng ở chỗ đó.

Bản cập nhật mùa giải mới dồn trọng lượng về phía mục tiêu lớn và nhịp độ bản đồ. Sâu cộng dồn sức mạnh, rồng thay đổi cách tính giao tranh tổng, đường dài thưởng cho đội dám bỏ lính để đổi lấy thế đứng. Trong bốn mươi ván LCK Challengers lượt về mà tôi tự ghi chép, đội thắng ba mươi mốt ván là đội kiểm soát nhiều mục tiêu lớn hơn, bất kể chỉ số hạ gục. Đội thắng chỉ số hạ gục nhưng thua mục tiêu chỉ thắng được chín ván. Tôi ngồi đủ lâu trong phòng phân tích của hai học viện để biết rằng không ai trong số họ ngạc nhiên. Họ chỉ không có chỗ để dạy thứ đó.

Kinh tế đẩy nhanh vết nứt. Trần lương LCK cùng việc các nhà tài trợ lớn co lại sau vài mùa khó khăn khiến đội tuyển không còn giữ nổi những người gọi chiến thuật kỳ cựu. Giữ một người đi đường giữa biết đọc bản đồ đắt gấp nhiều lần nuôi ba tân binh. Kết quả là những tuyển thủ mười tám tuổi được đẩy lên đội một sau một mùa Challengers, nhận vị trí cần giao tiếp nhiều nhất trên bản đồ, và được yêu cầu làm việc mà học viện chưa từng dạy họ.

Ba lớp vấn đề chồng lên nhau.

Lớp thứ nhất nằm ở thước đo. Học viện đo cơ học vì cơ học đo được. Giao tiếp thì không. Một pha đổi đường ở phút mười bốn đòi hỏi người đi rừng nói ra quyết định trong vòng hai giây, và không có bảng thống kê nào ghi lại việc cậu ta đã nói hay chưa. Chúng ta đã xây một cỗ máy sản xuất tuyển thủ giỏi nhất thế giới về đúng thứ mà bản cập nhật mới đang giảm giá trị. Đó là lý do một tuyển thủ trẻ có thể thắng mọi chỉ số cá nhân và vẫn thua ván đấu. Cậu ta không yếu. Cậu ta bị đo bằng thước của mùa giải cũ.

Lớp thứ hai nằm ở cấu trúc đội hình. Đội tuyển Hàn Quốc vận hành theo thứ bậc rõ ràng: người vào nghề trước nói trước. Tân binh gọi chiến thuật trước mặt đàn anh bị xem là hỗn, và cái giá xã hội của một lần hỗn lớn hơn nhiều so với cái giá của một ván thua. Tôi theo dõi bốn đội hình trẻ trong hai mùa và thấy cùng một mô thức: tân binh im lặng, đàn anh gọi sai, cả đội đi theo, và phòng họp sau trận không ai dám chỉ ra ai gọi sai. Các đội phương Tây cho phép người chơi trẻ tranh luận công khai trong phòng họp. Ồn ào, hỗn loạn, nhưng thông tin chảy được.

Lớp thứ ba nằm ở đường cong sự nghiệp. Một tuyển thủ tốt nghiệp học viện có hai lựa chọn: vào đội một ngay trong mùa đầu, hoặc không có đường thứ hai. Không có giải đấu trung gian đủ dày, không có vai trò dự bị phát triển, không có lộ trình ba năm. Áp lực phải chứng minh ngay lập tức đẩy họ về phía an toàn: chơi đúng bài, không mạo hiểm, không gọi chiến thuật.

Về mặt quản trị, quy định bảo vệ người chưa thành niên của LCK giới hạn giờ luyện tập và giới hạn độ tuổi ký hợp đồng chuyên nghiệp. Những quy định ấy đúng và cần thiết. Chúng cũng tạo ra một khoảng nén: tuyển thủ trẻ bị đẩy lên sân khấu lớn sớm hơn, trong khi quỹ thời gian để học phần macro khó nhất lại ngắn hơn. Một bên là luật bảo vệ, một bên là luật cạnh tranh, và cả hai cùng ép lên vai một người mười tám tuổi.

Góc Bóng Đá Nóng dạy tôi rằng góc nhìn quan trọng hơn góc sân, và trong esports, góc nhìn quan trọng hơn góc màn hình. Cùng một pha giao tranh, người xem thấy kỹ năng, huấn luyện viên thấy vị trí, còn người phân tích thấy ai đã không dám lên tiếng mười giây trước đó.

Phần này tôi có thể sai, và tôi muốn nói rõ sai ở đâu. Nếu dữ liệu cho thấy các tân binh Hàn Quốc thực sự dẫn dắt đội hình tốt hơn trong ba mùa gần đây, toàn bộ lập luận trên sụp đổ và tôi sẽ viết lại từ đầu. Cũng có khả năng vấn đề không nằm ở học viện mà ở khâu tuyển chọn: các đội tuyển người chơi theo bảng xếp hạng rank đơn, và rank đơn không bao giờ đo được khả năng giao tiếp, nên hệ thống đang chọn đúng người cho sai công việc. Khả năng thứ ba: các đội tuyển thủ trẻ thua không phải vì thiếu macro, mà vì thiếu thời gian luyện tập cùng nhau, chuyện mà không học viện nào giải quyết được. Tôi giữ ba giả thuyết này trên bàn thay vì chọn một cái nghe hợp lý nhất.

Có một điều tôi chắc chắn. Mảnh vỡ của một tuyển thủ trẻ không nằm trên bản đồ, nó nằm trong cách chúng ta bỏ rơi nhau sau mỗi ván thua. Một bài viết gây tẩy chay là một bài viết đang chạm vào ai đó, và tôi đã học được cái giá của việc chạm sai chỗ.

Dự đoán của tôi, đủ cụ thể để kiểm chứng: trong vòng hai split tới, ít nhất một đội LCK sẽ tách học viện thành hai lộ trình riêng, một cho cơ học và một cho người gọi chiến thuật, và tuyển sinh lộ trình thứ hai bằng chỉ số giao tiếp chứ không bằng rank. Nếu điều đó không xảy ra, hãy nhìn sang thị trường chuyển nhượng. Các đội sẽ bắt đầu mua người đi rừng ngoại quốc biết gọi tiếng Anh, không phải vì họ giỏi hơn, mà vì họ dám nói. Nếu cả hai điều đó đều không xảy ra, chúng ta sẽ lại ngồi ở hàng ghế thứ bảy, xem một tuyển thủ trẻ chơi hoàn hảo và thua, rồi tự hỏi tại sao.