Fukuoka 2026: Nhật Bản và cuộc đua giành vé Olympic - Khi sân nhà trở thành vũ đài của những kỳ vọng

Tôi đã sống qua 44 năm làm báo thể thao, nhưng chưa bao giờ hết cảm giác rùng mình khi chứng kiến một đội tuyển bước ra sân nhà trong một giải đấu mang tính bước ngoặt. Fukuoka, tháng 9 này, sẽ là nơi diễn ra một trong những câu chuyện quan trọng nhất của bóng chuyền nam châu Á: Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026, đồng thời là vòng loại World Cup, và là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Tôi nhớ cái cảm giác khi xem trận chung kết U19 nữ Đông Nam Á năm 2026 trên sân Lạch Tray, khi cô gái 17 tuổi của Việt Nam ghi cú đúp vào lưới Thái Lan. Tôi đã bỏ cả ghi chú chiến thuật để nhảy lên ăn mừng cùng đám đông. Cảm giác đó, sự bùng nổ của niềm tin và niềm vui thể thao, sẽ lặp lại ở Fukuoka - nhưng lần này là với một đội bóng chuyền nam được kỳ vọng sẽ thống trị cả châu lục. Nhật Bản bước vào giải đấu này với tư cách là nhà đương kim vô địch, đội bóng xếp hạng cao nhất châu Á trên bảng xếp hạng FIVB (vị trí thứ 6 thế giới), và là đội duy nhất của AVC từng giành huy chương vàng Olympic (Munich 2026). Họ là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu với 10 HCV, 4 HCB và 4 HCĐ. Họ đã có huy chương ở cả ba kỳ giải châu Á gần nhất. Và họ đang chơi trên sân nhà. Nhưng chính sự vượt trội đó lại đặt ra một câu hỏi mà tôi, một người đã chứng kiến quá nhiều kỳ vọng sụp đổ, luôn tự hỏi: Liệu sự thống trị có phải là một lợi thế, hay là một gánh nặng? Hãy nhìn vào bảng A. Nhật Bản sẽ chạm trán Bahrain, Oman và Australia. Australia - đội từng vô địch châu Á năm 2026 - không phải là đối thủ dễ chịu. Nhưng với đẳng cấp và lợi thế sân nhà, Nhật Bản gần như chắc chắn sẽ vượt qua vòng bảng. Vấn đề không nằm ở việc họ có thắng hay không, mà là họ thắng như thế nào, và liệu họ có duy trì được sự tập trung cần thiết cho những trận đấu knock-out căng thẳng hơn. Tôi từng đến Moscow năm 2026 tác nghiệp World Cup, và tôi học được một bài học: đôi khi quên nhiệm vụ lại là cách nhớ nghề lâu nhất. Nhật Bản có thể đang đối mặt với một nghịch lý tương tự. Khi bạn quá mạnh so với các đối thủ ở vòng bảng, bạn có thể dễ dàng đánh mất nhịp độ thi đấu thực sự. Những trận đấu một chiều không giúp ích gì cho việc chuẩn bị cho những trận bán kết hay chung kết căng thẳng. Nhưng có một điều chắc chắn: giải đấu này không chỉ là về Nhật Bản. Đây là cơ hội để các đội tuyển khác trong khu vực khẳng định mình. Bahrain và Oman đang phát triển nhanh chóng. Australia luôn có những cầu thủ thể hình tốt và lối chơi hiện đại. Và với việc tất cả các trận đấu được phát trực tiếp trên VBTV, sự chú ý của người hâm mộ toàn cầu sẽ đổ dồn về Fukuoka. Tôi nhớ có lần ngồi uống bia với đồng nghiệp Brazil ở Moscow, và ông ấy nói với tôi rằng: "Bóng chuyền nam châu Á luôn có những bất ngờ. Đừng bao giờ đánh giá thấp một đội bóng đang khao khát." Lời nói đó vẫn vang vọng trong tôi mỗi khi tôi phân tích một giải đấu. Điều thú vị là giải đấu này mang tính chất kép: vừa là giải vô địch châu Á, vừa là vòng loại World Cup. Điều đó có nghĩa là mỗi trận đấu đều có giá trị gấp đôi. Một đội bóng có thể không giành chức vô địch nhưng vẫn giành được suất dự World Cup. Ngược lại, một đội vô địch nhưng không đạt được mục tiêu xếp hạng có thể vẫn phải đối mặt với sự thất vọng. Nhìn từ góc độ chiến thuật, tôi không thể đưa ra những phân tích sâu về đội hình hay lối chơi cụ thể của Nhật Bản vì thông tin chưa được công bố. Nhưng dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi có thể nói rằng: đội bóng nào kiểm soát tốt hàng chuyền và có hàng chắn chắc chắn sẽ có lợi thế lớn ở các giải đấu ngắn ngày như thế này. Và Nhật Bản, với truyền thống phòng thủ xuất sắc và kỷ luật chiến thuật, gần như chắc chắn sẽ vượt trội ở các khía cạnh này. Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác của tôi: sự thống trị của Nhật Bản có thể là con dao hai lưỡi. Khi bạn được kỳ vọng sẽ vô địch, mọi đối thủ đều chơi với 200% sức lực khi đối đầu với bạn. Họ không có gì để mất. Áp lực đè nặng lên đội chủ nhà. Và trong một giải đấu ngắn, chỉ cần một trận đấu tồi là mọi thứ có thể sụp đổ. Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần những đội bóng được đánh giá cao nhất thất bại trong những trận đấu quan trọng. Bóng chuyền là môn thể thao của những pha bóng dài, của sự tập trung cao độ, và của những khoảnh khắc quyết định. Một pha bóng chuyền hỏng, một quyết định sai lầm của trọng tài, một chấn thương bất ngờ - tất cả đều có thể thay đổi cục diện. Vậy điều gì sẽ xảy ra ở Fukuoka? Tôi không có quả cầu pha lê, nhưng tôi có thể nói rằng: Nhật Bản là ứng cử viên số một, và việc họ vô địch sẽ không gây bất ngờ. Nhưng tôi cũng sẽ không ngạc nhiên nếu Australia hoặc một đội bóng nào đó tạo nên bất ngờ. Đó là vẻ đẹp của thể thao - không gì là chắc chắn. Và với tôi, một người đã dành cả cuộc đời để theo dõi và kể lại những câu chuyện thể thao, điều quan trọng nhất không phải là ai vô địch, mà là những câu chuyện được tạo ra trên hành trình đó. Những giọt mồ hôi, những giọt nước mắt, những tiếng hò reo - đó mới là thứ làm nên huyền thoại. Fukuoka đang chờ đợi. Và tôi, ở tuổi 60, vẫn cảm thấy mình như cô gái nhảy cẫng trên khán đài Lạch Tray năm nào. Bởi vì thể thao không bao giờ cũ, và những câu chuyện về nó cũng vậy. Cú đúp của cô gái 17 tuổi ở Lạch Tray, tôi viết lại bằng mồ hôi chứ không phải mực. Và bây giờ, tôi sẽ viết về Fukuoka bằng trái tim mình, chờ đợi những điều kỳ diệu mới của bóng chuyền châu Á.